چرا که، کهنه زخم های سرزمینم را فریاد زدی
از سرزمین بلوط ها خواندی و از دلتنگی های دختران ایل
از بر آمدن امید و آرزو در آسو
از گونه تر زنان گفتی و از دخترانی که تسلیم "بلیز" گشته بودند
از سردار پیروز بختیاری خواندی و از دشت های خشکی که با "گُمل" سیرابشان کردی
فریادی به بلندای دیلرو، کَوََر، گرین، دنا و الوند سر دادی و دلتنگی های مردمان لر را ...
از "زیقاو" چشمانت گفتی که بر دامن نشسته بود
خرّمی "خورموه"، شادی دل ایلام، آب شدن یخ های الوند کوه و برآمدن کل شادی از سرزمین بختیاری را نوید دادی و ...
و از هرچه دلتنگی بود گفتی
این همه، فقط از حنجره زخمی تو می توانست جاری شود و بر دل نشیند
مدتی بود که تکلمه ای از استاد عزیز بیرانوند را با صدای نازنین ایشان هر روز گوش می کردم و بر خود لازم دانستم که آن را نوشته و به دیگر هم تباران لر عرضه دارم
پاییز
پاییز آوِت بِرد، پاییز نوُنِت بِرد، پاییز آوِِ روی زِمِسوُُنِت بِرد
پاییز وا گئژَت دارهَ مَکَنئ، کِتَه شِر اِ وَر ژارهَ مَکَنی
تویل تازهَ چوِکئا پارهَ مَکَنئ، ناخونِت ساروج خارهَ مَکَنئ
تو کلما کره لرِسُونِت بِرد، پاییز آو روی زِمِسونِت بِرد
کُوئِل رِزوُن، دارئِلت اِشکُون، وارونِئلِت چِن، سال بیهَ حُوِشکون
عید نوروز را به تمام
ایرانیان
عزیز خصوصا مردمان لر
تبریک می گوییم
دل به آوازش می سپارم
صدای زخمی تمام پنجره های شکسته!
هواری که ندا و منادی نمی شناسد!
مرا به ماورای سرزمینهای همیشه می برد!
آبرودار ایل است و حنجره ی زخمی مردمانی است از "سیماش"و از تبار "آرش"...
می خواند و خوانده می شوم،مویه می کند و هبوط می کنم،می نویسد و نوشته می شوم.
می خواند و خوانده می شوم،مویه می کند و هبوط می کنم،می نویسد و نوشته می شوم.
من زنده ام و روایت های من در"آگر چمری ها"ی قبیله ام می سوزند
من هنوز زنده ام و سر تا پا درد می شوم به هنگامه ای که "رنگ رش مه ذویقاو و دامانه وه"سرازیر می شود و گر می گیرد و سندی می شود برای بقای آتش اجاق زندگی!
"هوار ای داد...ای بی داد"..هنوز مرد هوار می کشد بی آنکه انتظار پاسخی رگهایش را متورم کند!
دیشب شنیدمش ...چند هزار باره،شنیدمش:
"شَلِم، شَکَتِم،اِ دویر هاتِمَه
گِرِی بِکومین،اِ مِلکَه چِمَه
مطلب کامل را در وبلاگ کپنک بخوانید
منبع:http://loor.ir/
امسال نیز نشریهی لور ضمن تبریک این روز به تمام کسانی که قلبهایشان برای زبان مادریشان میتپد، اعلام میکند که این نشریه برنامههای ویژهای برای روز جهانی زبان مادری در نظر گرفته است ظاهراً امسال روز جهانی زبانهای مادری مصادف با سوم اسفندماه خواهد بود. دوستان و مخاطبین گرامی مستحضرند که نشریهی فرهنگی_اجتماعی لور نیز بنا به رسالت و وظیفهی ذاتی خود هر ساله برنامههای خاصی را برای این روز در نظر میگرفته است.
از میان لرها ، مردم ایلات لرستان و بختیاری با دزفولیان مراوده بیشتری داشته اند.
جلگه دزفول در آخرین حد غربی قشلاقی بختیاری ها و همسایه دیوار به دیوار لرستان است . لرهای لرستان از تیره های گوناگون تشكیل شده اند كه از آن تیره ها قلاوند ، پاپی، دریكوند ،وسگوند بیشتر با دزفولیها تماس داشته اند . بنابر نوشته داعی دزفولی امیر تیمور گوركان هنگام ورود به دزفول تعدادی اسیر از الوار همراه خود آورد كه قصد قتل عام آنها را داشت ولی با شفاعت سید سلطانعلی رودبند از این كار صرفنظر كرد و آنها را در شمال شهرستان دزفول اسكان داد.
ظفر پاپی
یکی از نقش های اساسی در غنای فرهنگی یک قوم را موسیقی ایفا می کند .موسیقی یک تمدن یا یک قوم نشان دهنده ی و معرف کامل یک فرهنگ است که در قالب آوا و نوا و نت های موسیقیایی به معرفی آن می پردازد.موسیقی ای که از بطن زمان برخواسته وبا طی زمان بیان کننده،آلام،دردها،شکایات،دلاوری ها،پیروزی،شکست،رازونیازو...یک قوم با فرهنگ به زبام نت می باشد.
لرستان نیز سرزمینی بزرگ با موسیقی غنی می باشد.موسیقی که از دل قرن ها برخواسته و زبان مردم ورنج ها و فرهنگ آنان است.سرزمینی که برای هرمراسم خود موسیقی مخصوص دارد:موسیقی درو:شادی ،عزا،رزم و...که نشان دهنده احساسات لطیف و عمیق و غنای فرهنگی این سرزمین می باشد.
ولی متاسفانه مدتی است که در استانمان شاهدیم در مراسمات شادی به جای استفاده از رسوم و موسیقی سنتی محلی از موسیقی استفاده می شود که هیچ سنخیتی با فرهنگ قوم ما ندارد. موجی که چند وقتی است در استانمان مانند یک تومور رشد کرده و اثرات آن حتی به دورترین روستا ها نیز رسیده است
به گزارش خبرنگار عصرايران حجت الله فرزاد جانباز شیمیایی و از اهالي خرم آباد است كه در بنياد شهيد و امور ايثارگران خرم آباد داراي پرونده جانبازي و ايثارگري بوده است. در حالي كه پس از خودسوزي فردي در مقابل مجلس شوراي اسلامي ، همه توجهات و اخبار معطوف این ماجراست، خبرنگار عصرايران از خودسوزي يك جانباز در بنیادشهيد و امور ايثارگران مطلع شد.
روشنفکران و وبلاگنویسان لر به جای پرداختن به دردهای قوم لر، مدام دم از اختلافات ساختگی خود میزنند و مدام یکدیگر را ملامت کرده و در پی اثبات حرف خود میباشند . غافل از اینکه هر روز دردهای مردم لر بیشتر شده و وقتی برای یک لر مشکلاتی مانند بیکاری ، فقر، اعتیاد و دربدری و کارگری در شهرهای بزرگ پیش میآید تازه میفهمد که این مشکل مربوط به همه قوم لر است و دیگر لر و لک و بختیاری فرقی ندارد. این تفرقه و عدم اتحاد در میان روشنفکران است که باعث میشود یک روز آب الیگودرز را به نام قم و یک روز آب کوهرنگ را به نام زایندهرود و یک روز سرزمین بختیاری خوزستان را سرزمین اعراب مینامند. رسالت اهالی فرهنگ در درجه اول انعکاس مشکلات و کاستی ها و ارائهی راه حل برای برطرف کردن آن است. تمام مردم این دیار از تویسرکان و نهاوند گرفته تا یاسوج و ممسنی و دلوار همه زیر چتر بزرگ قوم لر قرار میگیرند. و باید برای آبادانی این سرزمین اهورایی تلاش کنند.
همراه شو عزیز کین درد مشترک هرگز جدا جدا درمان نمیشود.
مطلب کامل را در وبلاگ کوهستان سرد بخوانید:
چكيده
شهر خرم آباد يكي از شهرهاي قديمي ايران است ،كه نسبت به ديگر شهرهاي تاريخي كشور از پيشرفت كمتري برخوردار بوده است، اين شهر هم اكنون با مشكلات زيادي چون بيكاري بالا، ترافيك ،حاشيه نشيني و....رو به روست، كه عمده دليل آن را بايد در نبود برنامه ريزي و نيز عدم سرمايه گذاري در اين شهر دانست و دليل اصلي نبود برنامه ريزي درست نيز در واقع عدم سرمايه گذاري در اين شهر است، بطوريكه اولين طرح جامع شهري در اين شهر در سال 1372 ارائه شده و به گفته شهردار سابق اين شهر، تا سال 1385كمتر از 30 درصد اين طرح اجرايي شده است .در واقع مهمترين مشكل شهر خرم آباد را بايد عدم سرمايه گذاري و به تبع آن بي برنامگي اين شهر دانست.
هدف تحقيق حاضر از يك سو يافتن راهكار و برنامه اي مناسب براي توسعه شهري و از سوي ديگر ارائه راهكاري مناسب جهت جذب سرمايه براي شهر خرم آباد بوده است، بطوريكه با توجه به پتانسيلهاي اين شهر با سرمايه گذاري و برنامه ريزي صحيح مي توان آينده خوبي براي اين شهر رقم زد.
روش تحقيق بيشتر اسنادي و كتابخانه اي بوده است ،فرضيه تحقيق نيز به شرح زير بوده است:
با توجه به پتانسيل هاي طبيعي و تاريخي شهر خرم آباد، به نظر مي رسد مناسبترين راهكار براي برنامه ريزي و جذب سرمايه برنامه ريزي براي جذب توريسم در اين شهر است.
در مجال حاضر فقط به ذكر دو شعر از شاعران پارسي گوي كه در مدح رضاشاه نادان گفته اند مي پردازيم.
جنايات رضاشاه در كشور ايران در قبال مردم لرستان و ساير قوميت ها بر كسي پوشيده نيست، اما اينكه چرا يك شاعر بر اين جنايت ها سرپوش بگذارد و رضاشاه و سپهبداميراحمدي(قصاب لرستان) را به واسطه قتل و غارت در لرستان مدح بگويند، در اين مجال نمي گنجد.
شعر اول از روزنامه وطن شماره25سال1302است كه پس از مدح دريوزگاني چون رضاشاه و اميراحمدي اينگونه جنايات آنان در حق مردم لرستان را توجيه مي كند:
سلیمان میرزاپور محمد میرزایی دولت علی محمدی
تحقیقاتی كه تا كنون در زمینه مردم لك صورت گرفته همه به نوعی يك جانبه بوده وكمتر به كل جنبه هاي فرهنگي؛ اجتماعي و رسم ورسومات وشيوه زندگي مردمان لك زبان پرداخته شده است. به همين خاطر اينگونه تحقيقات نمي توانند كمك زيادي به شناخت هويت اين مردمان كنند. چرا كه تحقيقات صورت گرفته تا كنون حول زبان اين مردم و شباحت هاي آن با زبان لري وكردي بوده است. و اين در صورتيست كه صرفاً زبان شناسي نمي تواند در اين مورد رهگشا باشد ودر اين مورد بايد از دانش جغرافياي انساني وشاخه هاي آن همچون جغرافياي فرهنگي؛ جغرافياي سياسي و جغرافياي تاريخي كمك گرفت كه با ديدي سيستمي وكلي نگر مي توان به شناخت بهتري دست يافت چرا كه با در نظر گرفتن بسياري از جنبه هاي گوناگون امكان لغزش واشتباه كمتري در اين زمينه وجود دارد. از طرفي در نگارش بخشهاي مربوط به زبان و ادبيات لكي متخصص رشته ادبيات فارسي و در مطالعات تاريخي نيز از كارشناس تاريخي كمك گرفته شده است.
مولفه هاي مهم مورد بررسي به شرح زير مي باشد:
موسیقی لری از غنای زیادی برخوردار بوده و نسبت به دیگر جنبه های فرهنگی قوم لر، کمتر دچار دگرگونی شده است. به طوری که هنوز ساز های الکترونیکی(اُرگ و..) و غربی نتوانسته اند به موسیقی لری راه پیدا کرده و اصالتش را از آن بگیرند و هنوز کمانچه، سرنا و دهل، نی، تنبور و...حرف اول را در موسیقی لری میزند. از جهتی موسیقی فاخر باید قدیمی نشود و نسل های کنونی و آینده نیز به راحتی بتوانند با آن انس بگیرند که موسیقی لری می تواند به این امر مهم نیز دست یازد. اساتید فراوانی برای موسیقی لری تلاش کرده اند و هم اکنون نیز بزرگان زیادی در تعالی موسیقی لری می کوشند .
استاد ایرج رحمانپور یکی از معدود خواننده ها و شاعران لر است که در بطن آهنگ ها و اشعارش به مسائل اجتماعی و قومی قوم لر اشاره می کند و جدا از صدای سوزناک و موسیقی اصیلی که به کار می گیرد اشعاری که می سراید و می خواند بسیار زیبا ست.
به طور کلی می توان گفت تنها هنر مند و خواننده ای که برای کل قوم لر(جدا از مرزبندی استانی) می خواند استاد ایرج رحمانپور است. به طوری که در جایی به سوگ استاد حسین پناهی شاعر و هنر پیشه لر که از اهالی یاسوج است، می نشیند و در جایی دیگر برای مرحوم حسین شیدایی بازیگر لر، می خواند و بسیار مصادیق دیگر...
اما آهنگ شعر(سرزمینم)که شعرش نیز سروده خود استاد است از ویژگی های منحصر بفردی برخوردار است که از چند جهت باید مورد تامل قرار گیرد.
در مواقعي نيز به مسائل استاني پرداخته و به مجري ها به زبان لري صحبت مي كنند، و اي كاش كه اين كار را نكنند، چراكه بين هر چند دقيقه شايد بتوان يك كلمه لري از بين صحبت هاي خانم يا آقاي مجري يافت. مجموعه برنامه هاي اين مركز در تضاد با فلسفه ايجاد اين مراكز استاني در سطح كشور و به نوعي اصراف در بيت المال است.
يكي ازمسائل پيش روي قوم لر را بايد در منطقه گرايي، شهر گرايي وبه عبارت ديگر تفرق گرايي برخي ازافراد اين قوم دانست. امروزه شماري از مناطقي كه مردمانش خود را لر مي دانستند، به نظر ميرسد كه امروزه تعلق خاطري به واژه لر ندارند. هرچند كه اينگونه افراد تعداد زيادي را شامل نمي شوند اما چنين تفكري حتي اگر افراد اندكي را با خود همراه سازد جزء تفرقه و اختلاف چيز ديگري به دنبال ندارد وبه هيچ وجه نمي تواند كوچكترين مشكل از انبوه مشكلات سرزمينهاي لرنشين را حل كند و برعكس ميتواند داغ توسعه را تا بينهايت سال ديگر بر دل مردمان لر بگذارد، بحث حاضر مي كوشد تا در گام اول برخي از دلايل به وجود آمدن این مسئله در قوم لر را بررسي و در مرحله بعد علل گريزتعداد هرچند اندک مردم لر از اينكه لرخوانده شوند، را بيان كند.
براي بررسي جغرافياي تاريخي شهر خرمآباد آن را به چند بخش تقسيم كردهايم تحت عنوان خرمآباد در دوران باستان، خرمآباد از ساسانيان تا دوران اسلام و از دوران اسلام به بعد
و استاندار لرستان هر روزه خبر از احداث چاههای جدید تری می دادند.
شعر زیبای زیر از وبلاگ شعر لری آقای احد چگینی آورده شده است
تقدیم به چهارصد سال غربت چگینی های قزوین
ما از تبار کوهیم ما از نژاد عصیان
یاغی هر چه دستور عاصی هر چه فرمان
سیلی و تازیانه تبعید و کوچ و تبعیض
از تیغ شاه عباس(۱) تا چکمه رضاخان
فرزند قرنها کوچ از ذهن خرم آباد
تا سرزمین قزوین تا شاهرود و لوشان(۲)
لرستان در غرب ایران و در قسمت میانی رشته کوه زاگرس قرار دارد، طول جغرافیایی این استان بین 46 درجه و51 دقیقه و 50 درجه و3 دقیقه از نصف النهار گرینویچ و عرض آن میان 32 درجه و31دقیقه و34 درجه و22 دقیقه از استوا قرار دارد(استانداری لرستان ،1371).
سوال این است: هنگامی که مزارع استان لرستان تشنه و مردم آن گرسنه باشند، نام پروژه لر رود باشد یا قمرود چه تفاوتی دارد...........؟
و باز هم مردمی قانع و نجیب چیزی از این پروژه نمی خواهند جز اینکه اسمش قمرود نباشد!
"عمليات اجرايي طرح عظيم انتقال آب از سرشاخه هاي دز واقع دراستان لرستان(اليگودرز) به استان قم در سال ۱۳۸۰ آغاز و مقرر شد كه طرح مذكور با هدف تامين نياز آبي درازمدت شهرهاي قم، دليجان، محلات، خمين و گلپايگان از طريق ساخت چهاربند انحرافي بر روي رودخانه هاي شهرستان اليگودرز و با احداث ۳۶ هزار و ۲۰۰ متر تونل اجرا شود.
هنگام شروع عمليات اجرايي پروژه قمرود، مقرر شد كه سالانه ۱۲۰ ميليون مترمكعب آب از شهرستان اليگودرز به شهرهاي مذكور انتقال داده شود اما متأسفانه اكنون ميزان انتقال آب ۷۰۰ ميليون مترمكعب اعلام شده است"
در ابتدای امر ذکر چند نکته ضروری است: